Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (73) Հոկտեմբեր 2017

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ
kragan


ՏՈՂԵ՛Ր
Մտքիս, սրտիս զաւակներն էք
Տողե՛ր տժգոյն թէ լուսերես
Ծնաք օր մը բորբ քուրայէս
Մէյ մէկ բոցեր սրտիս կրակէն...
Ձեզմէ ոմանք լոյս սփռեցին
Պահիկ մը գէթ թրթռացին
Սիրտերու մէջ զերթ մեղեդի
Սիրոյ թրթիռ արթնցուցին...
Ուրիշներ ալ կայծեր եղան
Մտքի, յոյզի հրավառման
Արարումի տենդ վառեցին
Փայլատակման նման ահեղ...
Ուրիշներ կան վտիտ եղան
Լոյսը անոնց շուտ մարեցաւ
Կարճատեւ պահ մը փայլեցան
Յետոյ ինկան ու մոխրացան...
Ես կը սիրեմ բոլորդ ալ
Հոգիէս՝ շունչ, սիրտէս ալ հեւք
Տուեր եմ ես որ կեանք առնէք
Կեանք տուողը միշտ ալ սակայն
Բարձրեալն Ինքն է ամէնակալ: Ե.Գ.
.................
ՍԷՐԸ..
Սէրը ինչպէ՞ս դուն քարոզես
Սէրը ինչպէ՞ս դուն պարտադրես
Ան կը ծնի ազատ, ինքնեկ
Կը բռնկի ինքն իրեն...
Թէ պարտադրես, ան կը խրտչի
Կը վերածուի լոկ քծնանքի
Կ'այլասերի, կ'այլափոխուի
Դառնայ ապրում մը նողկալի...
Սէրը ծաղկի պէս պիտ' բուսնի
Սրտի չքնաղ պարտէզին մէջ
Պիտ' տարածէ բոյրեր, թոյրեր
Գեղեցկութեամբ անսպառելի...Ե.Գ.
.................
ԱՆՀՈՒՆ ԵՐԿՆԷՆ..
Անհուն երկնէն, լեռնէն, ծովէն
Հով մը փչեց լուսաթրթիռ
Ներշնչանք մը երկնապարգեւ
Փայլատակեց լուսետեսիլ...
 
Արեւի շող մը ճաճանչեց
Սիրալոյսով մը երկնառաք
Ներշնչանքս ողողեց
Գիրեր հիւսեց սիրաճառագ...
 
Թելիկ-թելիկ ցօղը իջաւ
Զերթ երկինքէն արցունք վճիտ
Համբոյր տուաւ խոնարհ գիրիս
Մաքրափայլեց զայն լուսառատ...
 
Յետոյ ծիածանն երփներանգ
Շողափայլեց գիրիս վերեւ
Սիրտէ ի սիրտ կամար կապեց
Սիրտէ ի սիրտ համբոյր դարձաւ...Ե.Գ.
.................
ԱՐՑՈՒՆՔԸ
Արցունքը ի՞նչ բառ ունենայ
Ամէն մէկ շիթն բառ ու տող է
Ամէն մէկ շիթն կրակ ու բոց է
Այրած սիրտէն հոսի վէտ-վէտ
Որ զովանայ սիրտը ցաւէն
Ծիածան կազմէ աչքերուն մէջ...
Թէ հոսի ներս կաթիլ-կաթիլ
Աղի արցունք լիճ մը դառնայ
Հրդեհ որպէս բոցավառի
Լափլիզելով սիրտը համակ...
Հրդեհէն այդ երանի թէ
Երգեր ծնին՝ կրակէ ծաղիկ
Որ հուրհրատէ սրտերուն մէջ
Լոյսեր վառէ չնաշխարհիկ...Ե.Գ.
.................
ԲԱՌԸ...
Բառը կրնայ թեւ ու թռիչք տալ
Բառը կրնայ ամոքել ցաւ
Բառը կրնայ ազատագրել
Բառը կրնայ թեւաւորել...
 
Բառը կրնայ վիրաւորել
Ահ ու սարսափ լոկ տարածել
Ցեխարձակել, թունաւորել
Հրահրել կիրքեր, պատերազմներ...
 
Բառը կրնայ գործիք դառնալ
Սուտի, ոխի, ատելութեան
Բառը կրնայ աղմուկ դառնալ
Ուղեղներու յար լուացման...
 
Բառը կրնայ աղօթք դառնալ
Լուսահամբոյր, քաղցրածորան
Ծիածանել սիրտերն իրար
Աստուծոյ հետ կամար դառնալ...
 
Բառը կրնայ շաղախ դառնալ
Աղօթատան, հայրենեաց տան
Բառը կրնայ կործանարար
Ռումբեր տեղալ հայրենաքանդ...
 
Թէ կարենաս բառդ ծորել
Միտքէդ, սիրտէդ, նաեւ խիղճէդ
Հոգիդ դնել բառիդ մէջ բորբ
Բառդ դառնայ հըրաշագործ
Սպեղանի բիւր-բիւր ցաւաց
Աշխարհաշէն, արարչական..Ե.Գ.
.................
ԵՐԱԶ ՄԸ ...
Երազ մը դեռ կը հուրհրատէր
Դեղնականաչ տերեւին մէջ
Գարնան տենդը մեռնիլ մերժէր
Աշունը թող երկար տեւէր...
 
Դեռ կար հեւքը սէր-կարօտին
Որ մեղմ թրթռար տերեւին մէջ
Ան կը փարէր վտիտ ճիւղին
Որ չգրկէր ցուրտը հողին...
 
Երազն ինչպէ՞ս պիտ'մահանայ
Հիւսուած գարնան արեւներով
Կեանքին բացուած ընձիւղներով
Սիրոյ դողով, արբեցումով...
 
Բայց դաժան է ժամանակը
Կը կոխկռտէ երազները
Անոնց յուշը պիտ' ապրի գէթ
Անտառի խոր խորհուրդին մէջ...Ե.Գ.
.................
ԹԵԼ-ԹԵԼ ԱՇՈՒՆ Կ'ԻՋՆԷ..
Թել-թել աշուն կ'իջնէ ուսիս
Մեղմիկ, քնքուշ, անչափ յուշիկ
Որ ես չզգամ շոյանքը բիրտ
Տարիներուս ժամանակին...
 
Ան դեռ գգուանք ունի ոսկեայ
Նազելաշուք իմ հասակին
Դեռ կը խնայէ տերեւաթափն
Կ'երկնէ երազ հրակարմիր...
 
Կը զգայ անշուշտ որ սրտիս մէջ
Վառ գարուններ դեռ կը ծաղկին
Արեգակներ կան դեռ հրէ
Որք կը շողան խայտանքով լի...
 
Ոսկեհուրհրան իր թելերը
Բռնկումներ ունին ալուան
Ո՞վ ըսաւ թէ վառ աշունը
Սրսփուք է ու հոգեվարք...Ե.Գ.
.................
ԻՆԾԻ ՄՆԱՑ...
Ինծի մնաց լոյս բերկրանքը
Հոգենուէր աշխատանքիս
Լուսայայտող սուրբ պահերը
Մատուցումիս եռանդագին...
Հոգիս շատցաւ բազմապատիկ
Նոր հեւքերով լուսագորով
Շողշողաց ան լուսետեսիլ
Վառ աստղ դարձաւ երկնին մէջ ծով...
Ինքնանուէր իր խոյանքով
Սլացաւ ան անհունն ի վեր
Սրտագին իր ընծայումով
Ծաւալեցաւ տիեզերքին պէս...
Ու թէ երթայ դուռը թակէ
Գաղտնադուռը Արարիչին
Գէթ յամենայ բառ մը վտիտ
Իր շրթանց մէջ երախտագին..Ե.Գ.
.................
ԹԷ ԱՐԱՐՄԱՆ ՏԵՆԴՍ ՄԱՐԻ...
Թէ արարման տենդս մարի
Չկարենամ տողեր հիւսել
Լուսահամբոյր ու սիրաւէտ
Տէ՛ր, կ'աղաչեմ առ իմ հոգիս
Թող ես մեկնիմ այս աշխարհէն...
 
Թէ գիրովս սիրահամբոյր
Չկարենամ մեղմել ցաւը
Աւելցնել լոյս-բերկրանքը
Ընթերցողիս իմ սիրասուն
Ա՛լ ի՞նչ է իմ կեանքիս բանը....
 
Թէ բառս իմ սիրտէն բխած
Չկարենայ հասնիլ այլոց
Սիրտէ ի սիրտ կամուրջ դառնալ
Ծիածան գունեղ ու երփներանգ
Ինչո՞ւ ապրիմ ապրելու սիրոյն..
 
Իսկ թէ գիրս զերթ սպեղանի
Յոյս ու լոյս տայ մարդուն յոգնած
Նշոյլ մը խինդ, լուսաւոր ժպիտ
Յայնժամ կը զգամ ապրելու կամք
Իմ վառ սիրոյս հետ միասին...Ե.Գ.
.................
ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆ...
Ծովէ ծով կորուստ
Ծովէ ծով արցունք
Ծովէ ծով արիւն
Անկախութեան հուր...
Դուն վառ երազանք
Դեռ տենչ անաւարտ
Մեր սուրբ տեսլական
Գերագոյն ըղձանք...
Մենք քեզ պիտ' հասնինք
Մերթ սայթաքելով
Մերթ մաքառելով
Վիրաւորուելով
Իյնալ-ելլելով
Միշտ հաւատալով...
Դուն վառ արշալոյս
Մեր հորիզոնին
Հագած ծիրանի
Կարմիր ու կապոյտ....
Մենք քեզ պիտ' կերտենք
Ու վերակերտենք
Ամէն ժամանակ
Ամէն ակնթարթ
Մեր կրակ սրտին մէջ
Մեր էութեան մէջ
Մէն մի բջիջին
Ու հիւլէին մէջ...
Սուրբ անկախութիւն
Գոյութեան խորհուրդ
Դուն դիւցազնաշունչ
Պայքար անկոտրում
Որ աւարտ չունի
Քանի շունչ ունինք...Ե.Գ.
.................
ՀԱՅԱՍՏԱ՛Ն
Հայաստա՛ն
Քու անունով երդում կու տան
Ճառեր կ'ըսեն մեծաբարբառ
Երկիր ու հող կը թալանեն
Ժողովուրդը կը կեղեքեն...
Հայաստա՛ն
Քու անունով աթոռ գրաւեն
Կառչած մնան անոր ցմահ
Որ կարենան յաւէտ լափել
Փառք ու պատուի արժանանալ..
Եւ դեռ խժռեն լեզու, արժէք
Սրբութիւններ հազարագանձ
Շահիդ համար դեռ բարբաջեն
Լոկ պաշտպանեն շահն սեփական...
Հայաստա՛ն
Փերեզակներդ շատ են անչափ
Որ քեզ ապրանք լոկ դարձուցած
Վաճառեն քեզ թիզ առ թիզ
Վարքով անազգ, անդէմ, լկտի..
Դեռ յօշոտեն ու լլկեն քեզ
Ընդերքդ անգամ ծախու հանեն
Գրպաննին լոկ պարարտացնեն
Մամոնային երկրպագեն...
Հայաստա՛ն
Բայց կայ, կ'ապրի զինուորդ քաջ
որ պաշտպանէ քեզ իր արեամբ
Զայն շաղախէ քու հողիդ թանկ
Որ սրբանաս զերթ սուրբ նշխար...
Շինականներդ կան նուիրեալ
Զաւակներդ բիւր, հարազատ
Որոնք տքնին տիւ ու գիշեր
Նշոյլ մը լոյս ճառագայթեն
Որ ճառագես վեհ ու պայծառ...
Քեզ կառուցեն դեռ քար առ քար
Քրտինքն իրենց խառնեն հողիդ
Սերմնացանն են վառ գալիքիդ...Ե.Գ.
.................
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ...
Պիտ' ուզէի այցի գալ քե՛զ
Ուխտաւորի հոգիով անեղծ
Զրոյցի նստիլ քարերուդ հետ
Սէգ լեռներուդ վեհութեան հետ...
Հաւատքի սուրբ խորանիդ վրայ
Պիտ' ուզէի խոստովանիլ
Սէրս անհուն՝ աղօթք անբառ
Երկիւղած խոր իմ լռութեամբ...
Բառերն այստեղ աւելորդ են
Պիտ' ուզէի հոգիէ հոգի
Ծիածանուիլ ջինջ լազուրիդ
Հուրհրատել սէր լուսահեւ...
Պիտ' ուզէի խոնարհիլ քեզ
Նախնեաց հողիդ, որ սոսկ հող չէ
Այլ սուրբ մասունք, նշխար լուսէ
Հերոսներուդ հեւքով բոցէ...
Եւ կարօտս բոցավառէր
Դառնար կրակ, հուր սրբազան
Մկրտուէի անգամ մըն ալ
Կրակով մը նոր, յաւերժական...Ե.Գ.
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ