Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (67) Մարտ 2017

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ՔԵՐԹՈՒԱԾՆԵՐ՝ ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ

kraganԲՈԼՈՐ ՀԱՅՈՒՀԻՆԵՐՈՒՆ՝ ԱՆՑԵԱԼ, ՆԵՐԿԱՅ ԵՒ ԴԵՌ ԳԱԼԻՔ...
Հայուհինե՛ր դուք սիրասուն
Մէյ մէկ ծաղիկ վարդաբուրեան
Սիրոյ լոյս էք դուք մշտավառ
Կենաց աղբիւր ու կենաց հուր....
 
Հեզահամբոյր, սիրագորով
Վառ ճրագն էք ամէն մէկ տան
Քնքուշ սիրտով ձեր սիրայորդ
Քաղցրութիւն էք ու բալասան....
 
Հայուհինե՛ր դուք պանծալի
Դուք պահապան հրեշտակ աննինջ
Հայ օճախին, հայրենիքին
Հայ մեծասքանչ ու սուրբ գիրին....
 
Դարերը բիւր վկան են ձեր
Անմահ շունչին արմենական
Ձեր ոգիին միշտ աներեր
Նուիրումին ու մաքառման....
 
Մերթ նայիրեան ձեր հմայքով
Կը գերէք դուք բիւր-բիւր սիրտեր
Մերթ կորովով կը կանգնիք խրոխտ
Ոսոխին դէմ հայրենաւեր....
 
Դո՛ւք էք կերտիչն հայրենիքի
Հերոսածին հայուհիներ
Դուք էք աղբիւրը ներշնչումի
Սխրանքներուն մեր փառահեղ....
 
Քանի անգամ է պատահեր
Որ զէն ի ձեռին դուք պաշտպանէք
Հողն հայրենեաց, պատիւը մեր
Սրբութիւններն խիզախօրէն....
 
Քանի անգամ է պատահեր
Որ նախընտրէք մահն իմացեալ
Քան թէ ապրիլ ստրուկ որպէս
Ուրացած ազգ եւ սուրբ հաւատ....
 
Դուք սրբասո՛ւրբ հայուհիներ
Դուք մեր ոգին էք վառ պահեր
Այբ-բեն-գիմի խորին խորհուրդն
Ուղիներուն վրայ մոլորուն....
 
Զայն դրոշմեր էք աւազին վրայ
Տէր-Զօրի գորշ անապատին
Որդւոց-որդի զայն անխաթար
Փոխանցեր էք՝ անշէջ ոգի....
 
Հայուհինե՛ր դուք սխրալի
Դեռ պիտ'կերտէք մեր վառ գալիքն
Ոգիով ձեր անընկճելի
Ազատ, անկախ Հայաստանի....
 
Երեւանէն մինչ Անի, Կարս
Արագածէն մինչ Արարատ
Մարմին պիտ'տաք Մեծ երազին
Մէկ ու Միացեալ Հայաստանի...
 
Քանզի դո՛ւք էք յաւերժութիւնն
Ազգիս հայոց, հայաշխարհին
Ուր դեռ պիտի ծիլեր տաք բիւր
Յանուն վաղուան հզօր Հայքին: Ե.Գ.
.....................
Ինչպէս հովիկն կը յայտնուի
Անակնկալ
Եւ կ'օրօրէ ծառ ու ծաղիկ
Քնքշաբար
Ինչպէս արեւը հուրհրան
Յանկարծօրէն
Ամպի ետին կը շողայ վառ
Ջահ սրբազան...
Այնպէս ալ իմ ներշնչանքն է
Քմահաճ իմ մուսան լուսէ
որ յայտնուի անհրաւէր
Քուն թէ արթուն, խոհերով նոր
Կու գայ յանկարծ եւ զիս կ'առնէ
Հոսանքին մէջ իր լուսաբորբ....Ե.Գ.
.....................
Բառս ծաղկէր գարնան նման
Վառ սէր ու լոյս բաշխէր մարդկանց
Թռչէր հասնէր բիւր սիրտերուն
Սիրտեր գրաւէր՝ սիրոյ հնչիւն....
 
Սիրտերուն մէջ թող բողբոջէր
Արմատ նետէր, ծաղիկ բանար
Ծաղկի բոյր ու թոյրով արբէր
Գարունանար մարդը յոգնած....
 
Տողս դառնար ծիածան լուսէ
Որ կամարէր սիրտերն իրար
Զերթ սիրալոյս մը երփներանգ
Հրավառէր սիրոյ շողեր...
 
Բառս, տողս՝ գարնան արեւ
Ցաթէր ճաճանչ երկնապարգեւ
Դառնար խայտանք, խանդաղատանք
Սիրոյ թրթիռ ու երազանք: Ե.Գ.
.....................
Գարնան շունչ մը կայ օդին մէջ
Կապո՛յտ, կապո՛յտ լազուրին մէջ
Արեւազօծ անդ ու դաշտեր
Զմրուխտ կանաչ են յորդ հագեր....
 
Գարնան շունչով կը վարարի
Հոգիս կարծես թէ պարմանի
Մոռցած տարիք ու ժամանակ
Գարնան տենդով կը թրթռայ....
 
Հոգին միթէ ունի՞ տարիք
Կը հուրհրատի ան յաւիտեան
Անպարագիծ մի առեղծուած
Որ մարմնին մէջ չի բանտուիր....Ե.Գ.
.....................
Պատուհանէս ներս կը խուժեն
Բիւր երանգներ ու բուրումներ
Գարնանային տենդով արբշիռ
Սիրոյ երգը կայ թռչնակին....
 
Վերջին ցոլքը մայրամուտին
Հազար երանգ ունի լուսէ
Երկնակամարն բոցավառէ
Ժայթքումներով հրալոյսի...
 
Հոգիս նման վերջալոյսին
Կը յամենայ հորիզոնին
Կը հուրհրատէ դեռ հրակէզ
Իրիկնային շողերուն հետ...
 
Պատուհանէս տիեզերքն է
Որ կը խուժէ հոգիէս ներս
Անհունին հետ զիս կամարէ
Բիւր երազներ վառէ իմ մէջ....Ե.Գ.
.....................
Սէրը ան է յաւերժական
Որ կը դիւթէ մի ակնթարթ
Հոգիէ հոգի դառնայ ծիածան
Սիրաձոյլ պահ մը հրացայտ...
Հոգիները գրկեն զիրար
Հրայրքով մը անքննելի
Միաձոյլ շող մը կը դառնան
Հուրքով վերին կը մկրտուին....
Սիրոյ վառքէն հոգիներու
Նոր աշխարհներ կ'առնեն ծնունդ
Վերստեղծուի տիեզերքն անհուն
Հրաշքներով՝ խորին խորհուրդ...
Ակնթարթն այդ տեւէ ցմահ
Եւ գուցէ ալ անկէ անդին
Հոգիները սիրաշաղախ
Յաւերժութեան պահն են ինքնին...Ե.Գ.
.....................
Սիրտ իմ հանդարտի՛ր
Գարնան հետ վարար
Դուն մի՛ վարարիր
Հունիդ մէջ մնա՛....
Գուցէ սայթաքիս
Ափերէդ յորդիս
Ինչպէս խենդ գետակն
Հոսանքով անբաւ....
Խելառութեան պահն
Անցաւ, ա՛լ չկայ
Բայց սիրտն ի՞նչ գիտնայ
Տարիք ու սահման..Ե.Գ.
.....................
Սիրտս այս գիշեր հին երգ մը ունի
Թախծոտ ու խորունկ սիրոյ երգ մ'է ան
Ուր կայ հրաժեշտի դառնաղի լեղին
Սիրտերը բաժնող տխուր մեղեդի...
 
Ու՞րկէ ո՞ւր այցի եկաւ ան ինծի
Այս տարաժամին եւ յանկարծօրէն
Անանուն յուզում մը պատեց հոգիս
Հնչիւնն այդ երգի պարման օրէս էր..
 
Պարման հոգի մը լուռ կը հեծկլտար
Առաջին սիրոյ մորմոքով հրկէզ
Սէր մը բիւրեղեայ զոհը կը դառնար
Բախտի կոյր քմայքին, անողորմօրէն...
 
Սիրտս պարուրեց յոյզով կարօտի
Հի՛ն հի՛ն օրերու անուրջով լուսէ
Կարծես երազ մը այցելեց ինծի
Եւ անյայտացաւ մշուշի մը մէջ...Ե.Գ.
.....................
Սիրտս յոգնած է կեղծիքէն
Դիմակներէն հազարատես
Սիրտս յոգնած է սուտերէն
Որոնց ետին շահն է նսեմ..
 
Սուտը հագած զգեստ ոսկեփայլ
Կը տողանցէ զուարթագին
Անուշ խօսքեր ունի շրթանց
Եւ չար հեգնանք մը իր սիրտին...
 
Սիրոյ բառեր՝ որքան ուզես
Բայց սիրող սիրտն է նուազեր
Սիրոյ երդում կու տան անչափ
Բայց սիրայորդ սիրտը չկայ...
 
Սիրոյ լոյսն է կարծես մարած
Սիրոյ հուրն է կարծես հանգչած
Գուցէ կ'ապրի ան անթեղուած
Սիրտին ծալ-ծալ շերտերուն տակ...
 
Թէ բորբոքենք զայն սրտալիր
Գուցէ յանկարծ բոցավառի
Սիրալոյսովն իր հրաշալի
Փրկէ աշխարհն ու մարդը պիղծ...Ե.Գ.
.....................
Թմբիրն է պատեր աշխարհը համակ
Նոյնիսկ երկինքը՝ Աստծոյ բնակարան
Դարձեր է կոյր՝ անիրաւութեանց
Խուլ՝ արդարատենչ հառաչին մարդկանց....
 
Թմբիրն է պատեր խիղճը մարդկային
Չկայ ղօղանջը անոր զարթուցիչ
Որ հնչէ բիւրեղ, որ հնչէ մաքուր
Եւ արթնցնէ մարդը մոլորուն...
 
Թմբիրի մէջ են սիրտն ու միտքն ալ
Տիղմի մէջ կորսուած աշխարհին ի տես
Նեղ պատեանին մէջ են լուռ կծկուեր
Անզօր սփռելու գէթ մի ճառագայթ....
 
Հօտը մարդկային կոյր ամբոխ դարձած
Կը քշուի հոս-հոն քմահաճաբար
Հլու-հնազանդ հրամցուած սուտին
Միտքեր բթացնող ազդ ու գովազդին...
 
Օ՛ ըմբոստութիւն, ոգի՛ հրացայտ
Ո՞ւր է ժայթքո՛ւմդ, հո՛ւրդ սրբազան
Որ գաս փշրելու աստուածները կեղծ
Որ մարդն կարենայ մարդանալ նորէն...Ե.Գ.
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ