Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (68) Ապրիլ 2017

Խմբագրական

ՄԵՐ ՊԱՀԱՆՋԱՏԻՐՈՒԹԻՒՆԸ ԱՅՍՕՐ

kragan
Ցեղասպանութենէն աւելի քան հարիւր տարի ետք, նոյն աշխարհն է ուր կ'ապրինք....Ո՛չ մէկ իրաւունքի ուժ, այլ միայն՝ ուժին իրաւունքը, ո՛չ մէկ արդարութիւն, այլ նոյն խարդաւանքները, նոյն շահամոլութիւնները, նոյն անտառի օրէնքը՝ աւելի նրբացած, աւելի հմտացած, աւելի կատարելագործուած դրուածքով....եւ նոյն առասպելները՝ մարդկային իրաւունքի, ժողովրդավարութեան, արդարադատութեան....ազատութեան առաւել մեծ տարողութեամբ չարաշահումները, այլանդակութիւնները....Անպատիժ մնացած Ցեղասպանութիւնը ծնաւ նորանոր ցեղասպանութիւններ քիչ մը ամէն տեղ, ընդհուպ մինչեւ Տէր Զօր, Հալէպ, Քեսապ.... իսկ ցեղասպանը դարձաւ աւելի լկտի ու լիրբ, դիմակ փոխեց երբեմն, բայց դոյզն ինչ չմարդացաւ....

Իսկ մե՞նք....
Մեծ եղեռնէն ահա աւելի քան հարիւր տարի ետք, հայրենահանուած կամ հայրենազրկուած Արեւմտահայութիւնը ներկայացնող բեկորները շփոթահար վիճակի մէջ են ընդհանրապէս....դեռեւս Արեւմտահայաստանի էապէս հողային քաղաքական-իրաւական Դատը նոյնացնելով Հայոց Ցեղասպանութեան պաշտօնական ճանաչումներուն հետ՝ ա՛յս կամ ա՛յն պետութեան թէ միջազգային կառոյցին կողմէ, կամ անոր ժխտումը քրէականօրէն պատժելի դարձնելու օրինագիծներու որդեգրումին հետ..., «ներողութիւն խնդրելու» պահանջին հետ, դրամական հատուցումի պահանջին հետ...եւ այսպէս շարունակաբար:

Տակաւին, հայ քաղաքական միտքը կը մնայ բանտարկուած, մասնաւորաբար՝ ուրիշներէն ճանաչում կամ դատապարտում մուրալու, էապէս զգացական, պղատոնական եւ ապաքաղաքական ոլորտին մէջ...

Տակաւին, տարագիր արեւմտահայութեան աշխարհացրիւ եւ բազմահպատակ բեկորները չեն ցուցաբերած այն հաւաքական կամքն ու յանձնառութիւնը կազմակերպուելու մէկ ներկայացուցչական ընտրովի կառոյցի մը ներքոյ, որ բխած ըլլայ Համասփիւռքեան Համաժողովէ մը:

Տակաւին, Ցեղասպանութենէն եւ հայրենազրկումէն աւելի քան հարիւր տարի ետք, չենք կրցած էապէս ( ոչ՝ ձեւականօրէն) վերջ տալ մեր դարաւոր անմիաբանութեան, հատուածականութեան եւ կեդրոնախոյս մենատիրութեան ախտագին ձգտումներուն...նոյնիսկ երբ հարցը կը վերաբերի ազգային մեր մեծագոյն հարցին շուրջ միաւորուելու պատմական անհրաժեշտութեան ու հրամայականին:

Տակաւին, հայ քաղաքական միտքը յստակօրէն չէ բանաձեւած, որ պահանջուածը՝ Հողն է, հայուն հողը՝ Արեւմտահայաստանը, հազարամեակներու մեր բնօրրանը, ուր ծնունդ եւ սնունդ առած, ծաղկած ու բարգաւաճած է հայ մշակոյթն ու քաղաքակրթութիւնը դարեր շարունակ...

Տակաւին, յստակ չէ մեր մտքին մէջ, որ մեր հողային դատին հանգամանաւոր եւ իրաւական պահանջատէրը Տարագիր Արեւմտահայութիւնն է, իր բնօրրանէն բռնի աքսորուած հայութիւնը:

Տակաւին, դեռ յստակ չէ մեր մտքին մէջ, թէ հաւաքական իրաւունքի մը լիիրաւ հետապնդումը կարելի է կատարել միմիայն կեդրոնական լիազօր եւ լիիրաւ մարմնի մը միջոցով, որպէսզի անոր ձայնը լսելի ըլլայ իրաւապէս: Այսինքն, հրամայական անհրաժեշտութիւն կը դառնայ կեանքի կոչել՝ ընտրովի կայացած, հայրենազրկեալ արեւմտահայութիւնը ներկայացնող ու կառավարող կառոյց, որպէսզի ան ճանաչում ստանայ բոլորին կողմէ եւ մասնաւորապէս՝ Միջազգային Հանրային Իրաւունքին կողմէ:

Շատեր կրնան առարկել որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը ի՛նք պահանջէ այն հողային իրաւունքները, որոնք սահմանուած են յատկապէս Ուիլսոնեան իրաւարար վճիռով, հրապարակուած 22 Նոյեմբեր 1920 թուականին, որ ի դէպ կը մնայ իրաւականօրէն եւ անժամանցելիօրէն գործադրելի, անջատաբար Սեւրէն: Ճիշդ է որ սա լաւագոյն տարբերակը պիտի ըլլար: Բայց դարձեալ այն պարագային, որ Արեւելահայաստանի իշխանութիւնները պահանջեն գործադրութիւնը Ուիլսոնեան իրաւարար վճիռին, եւ Թուրքիա առարկելու ըլլայ, որ այդ հողամասերը կը գտնուին Արեւմտահայաստանի մէջ, վերոնշեալ Կեդրոնական Ներկայացուցչական Կառոյցն է որ՝ երբ կազմուի, կրնայ պահանջել այդ հողամասերու ազատագրումը եւ փոխանցումը Արեւելահայաստանին:
Ցարդ, հայրենահանուած Արեւմտահայութիւնը եւ Արեւմտահայաստանը ոչ մէկ ճանաչում ունին, քանզի մեզի պակսած են հաւաքական կամքը կազմակերպուելու մէկ հաւաքական, ներկայացուցչական, ընտրովի կայացած կեդրոնական կառոյցի մը մէջ: Հարց կը ծագի, թէ արդեօ՞ք տարագիր արեւմտահայութեան նորանոր սերունդները՝ հետզհետէ, ժամանակի թաւալումով, մոռացութեան պիտի տան որ իրենք իրաւայաջորդն են իրաւազրկուած ժողովուրդի մը եւ լիիրաւ տէրը՝ իրենց վերապահուած իրաւունքի մը:

Կարեւորութեամբ դեռ պիտի նշել, որ նման կազմակերպուած եւ իրաւաքաղաքական կառոյց մը անփոխարինելի զէնք մը պիտի ըլլար թուրք-ատրպէյճանական միացեալ թշնամի ճակատին դէմ ալ, որպէս քարոզչական եւ դիւանագիտական լծակ եւ այլապէս... եւ ազդու զօրակցութիւն պիտի հայթայթէր Հայաստանի եւ Արցախի Հանրապետութիւններուն:

Այսօր առաւել քան երբեք, պատմական անհրաժեշտութիւն է դուրս ելլել նեղ-հատուածական, խմբակային կամ այլ մասնատուածութենէ, մտածել ու գործել համահայկական գաղափարականով, համահայկական տեսլականով, համահայկական մտածողութեամբ եւ կեանքի կոչել վերոնշեալ մէկ, ներկայացուցչական մարմինը:

Նման կեդրոնական, ներկայացուցչական միակ լիազօր մարմինը ստեղծելով, ի՛նչ անուն ալ տանք անոր, մենք վերջապէս վերջ դրած կ'ըլլանք մեր քաղաքական-իրաւական տհասութեան, ուրիշներուն ապաւինելու ստրկամտութեան, լիիրաւ տէրը կը դառնանք մեր իրաւունքին եւ պահանջատիրութեան:

Նմանապէս, նման մարմնի մը առկայութիւնը՝ համահայկական ոգիով ու գաղափարականով ամրապնդուած, նոր աւիշ ու կենսունակութիւն կու տայ, վստահաբար, Հայ Սփիւռքին, շօշափելի նպատակ մը նաեւ հայապահպանութեան մեր ճիգերուն: Աւելին, ան կրնայ փոխ-արդիւնաւէտ եւ հեզասահ դարձնել Սփիւռք-Հայաստան կապերը, ինչ որ զօրութեան աղբիւր կը դառնայ Հայաստանի, Արցախի եւ Տարագիր հայութեան, այսինքն՝ համայն հայութեան:

Եթէ մենք անկեղծ ենք մեր պահանջատիրական պայքարին յանձնառութեան մէջ, սին խօսքերէն, լոզունգներէն եւ շրթունքի մարզանքներէն գերիվեր, մենք անհրաժեշտաբար պիտի դուրս գանք այս ամուլ, անգործունեայ եւ կեդրոնախոյս վիճակէն եւ՝ համահայկական գաղափարականով ամրապինդ, պիտի կարենանք ստեղծել տարագիր արեւմտահայութիւնը լիիրաւ ներկայացնող կեդրոնական, լիազօր եւ ընտրովի կայացած կառոյցը, միաժամանակ նոր թափ ու աւիւն ներշնչելով հայապահպանումի մեր աշխատանքներուն եւ Սփիւռք-Հայաստան փոխյարաբերութեանց արդիւնաւորումին....

Սա նաեւ համայն հայութեան հզօրացման էական խթան կը հանդիսանայ՝ Հայաստան, Արցախ, Սփիւռք, ազգային ռազմավարական ծրագիրի մշակումով եւ զիրար լրացնող աշխատանքներու յստակ բաժանումով....Հզօրացում՝ որ գերագոյն երաշխիքն է հայ դատի պահանջատիրութեան բարւօք լուծումին, կուռ կազմակերպուած ամբողջականութեամբ:

ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ