Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (74) Նոյեմբեր 2017

Կիպրահայ

ՀԱՄԵՐԳ Ի ՅԻՇԱՏԱԿ ՄԱԵՍԹՐՕ ՍԵՊՈՒՀ ԱԲԳԱՐԵԱՆԻ

Անձնաւորութիւններ կան, որոնց մեծութիւնը կ'աճի ժամանակի թաւալումին հետ, անոնց լուսաւոր յետագիծը ուղենիշ կը դառնայ յաջորդական սերունդներուն, իրենց անունը անմահացնելով...: Այսպիսին է երաժիշտ, խմբավար, նկարիչ եւ կրթական մշակ, Մաեսթրօ Սեպուհ Աբգարեանը, որ երեւոյթ էր ոչ միայն Կիպրոսի, այլ ամբողջ հայաշխարհին մէջ՝ հայ երաժշտութեան իր ամբողջանուէր գործունէութեամբ, յաջորդական սերունդներ դաստիարակելու իր 50-ամեայ վաստակով, արուեստագէտի իր էութեամբ, իր աստուածատուր տաղանդով, իր ճշմարիտ հայրենասիրութեամբ...
Իր յաւերժախօս յիշատակը ոգեկոչելու գեղեցիկ գաղափարը ունեցեր էր յատկապէս աշխարհահռչակ ջութակահար, լոնտոնաբնակ Լեւոն Չիլինկիրեան, որուն զօրավիգ եւ աջակից եղեր էին կիպրահայ համայնքի Պետական Ներկայացուցիչ Տիար Վարդգէս Մահտեսեանի գրասենեակը եւ Մելգոնեանի Կիպրոսի բարեկամները, որոնք միասնաբար կազմակերպեր էին Յիշատակի Համերգը:
Յուշահամերգը տեղի ունեցաւ Ուրբաթ 3 Նոյեմբեր 2017-ին, երեկոյեան ժամը 7:30-ին, Նիկոսիոյ «Փալաս» սրահին մէջ, ներկայութեամբը Պետական Ներկայացուցիչ Տէր եւ Տիկ. Վարդգէս Մահտեսեանի, Թեմիս Կաթ. Փոխ. Գերաշնորհ Տէր Խորէն Արք. Տողրամաճեանի, քահանայ Հայրերու, Մելգոնեանցիներու մեծ ընտանիքի անդամներուն, ինչպէս նաեւ հայ թէ օտարազգի հոծ հանրութեան մը:
Իր ներածական խօսքին մէջ, մեծ ջութակահար Լեւոն Չիլինկիրեան դրուատանքի ջերմ խօսքերով ներկայացուց Մաեսթրօ Սեպուհ Աբգարեանը, որ արժանաւոր հետեւորդը եղած էր իր մեծ ուսուցիչին՝ Վահան Պէտէլեանին, որ Մեծ Եղեռնէն անմիջապէս ետք, 1921-ին, կը հիմնէր եկեղեցւոյ երգչախումբը, որպէսզի, ինչպէս նշեց Պրն. Չիլինկիրեան, տարագիր հայութիւնը՝ արմատախիլ իր հայրենի բնօրրանէն, իր երգով գտնէր իր հարազատ հոգին: Ան յատկապէս ըսաւ որ Սեպուհ Աբգարեան հոգեւոր բարձր էութիւն էր, արուեստի նուրբ զգայնութեամբ, գերզգայուն խառնուածքով եւ խոնարհութեամբ օժտուած, աւելցնելով որ կիպրահայ գաղութը եւ Մելգոնեանի սերունդները բախտաւոր էին որ վայելեցին իր ոգեշնչող ներկայութիւնն ու արուեստը, տասնամեակներ շարունակ...: Պատմեց իրենց յաճախակի հանդիպումներուն մասին, ամէն անգամ որ ինք այցելէր Կիպրոս, խօսեցաւ այն մասին որ Սեպուհ Աբգարեան իրեն ուղարկած էր ատենին իր հեղինակած Ջութակի Սոնաթը, դիմելով իր կարծիքին...: Այս երեկոյ, աւելցուց ան, առիթը կը ներկայանար նուագելու Մաեսթրոյին Ջութակի Սոնաթը, զոր ան վստահեր էր իրեն:
Այնուհետեւ, մեծանուն ջութակահար Լեւոն Ջիլինկիրեան, դաշնակի ընկերակցութեամբը՝ միջազգային բեմահարթակներուն վրայ յայտնի անուն նուաճած, Ռիյատ Նիքոլասի, ջութակի վրայ խոր ապրումով եւ բարձր հմտութեամբ նուագեց Պէթհովէնի Գարնան Սոնաթը ( Spring Sonata Op 24 ), նրբաթրթի՛ռ, լուսաթրթի՛ռ, յուզաթրթիռ..., արժանանալով հանդիսականներուն ջերմ ընդունելութեան:
Ապա հոյակապ կատարումն էր անչափ սպասուած՝ Սեպուհ Աբգարեանի հեղինակած Ջութակի Սոնաթին, որուն ելեւէջներուն մէջ հայ հոգին էր որ կը թրթռար, մերթ՝ արտասուագին յուզումով, մերթ՝ կեանքի հրաշք խորհուրդի խայտանքով, մերթ՝ ընդվզումի ալիքներով, մերթ՝ արարման ու մաքառման անընկճելի տենդով...Վահան Թէքէեան պիտի ըսէր. «Ու մերթ լացաւ ու մերթ խնդաց իմ հոգին...»:
Լեւոն Ջիլինկիրեան կարծէք իր համակ սիրտն ու հոգին դրած էր իր ջութակի լարերուն վրայ, որպէսզի Սեպուհ Աբգարեանի այս հիասքանչ յօրինումը կարենար հանդիսականներուն ընծայել՝ իր ամբողջ գեղեցկութեամբ, նրբութեամբ, խորութեամբ եւ վեհութեամբ... Անձնապէս, ես ապրեցայ մեր անդնդախոր ձորերու խորին խորհուրդը եւ բարձրաբերձ, երկնասլաց լեռներու աստուածաշնչեան վեհութիւնը....հայ հոգիի տագնապն ու ցաւը, այլեւ մաքառելու, վերապրելու եւ արարելու աննկուն, լուսատենչ ոգին: Դաշնակի ընկերակցութիւնը տաղանդաւոր Րիյատ Նիքոլասի հնչեց նոյնքան խոր հմտութեամբ եւ բարձր ներդաշնակութեամբ:
Յայտագրի վերջին բաժնով, ելոյթ ունեցաւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ Երգչախումբը, խմբավարութեամբ Տիկ. Նառա Սարդարեանի եւ դաշնակի ընկերակցութեամբ Երէցկին Թամար Հապէշեանի: Առաջին երգը՝ «Ասացուածք Ծառ Տնկելու Առթիւ», երաժշտութեամբ Սեպուհ Աբգարեանի, հնչեց աղօթքի նման, հոգեպարար ապրումներով համակելով ներկաները: Երկրորդը՝ «Ծնունդի Գիշեր», դարձեալ երաժշտութեամբ Սեպուհ Աբգարեանի, Ս. Ծննդեան խորհուրդով էր տոգորուն: Անչափ յուզաթաթաւ էր «Եկեղեցին Հայկական» երգի կատարումը, երաժշտութեամբ Վահան Պէտէլեանի, որ արտասուախառն ապրումներ փոխանցեց ունկնդիրներուն...: Վերջին երկու երգերը՝ «Շուշօ» եւ «Հոյ Իմ Նազանի Եարը», առաջինը՝ երաժշտութեամբ Բարսեղ Կանաչեանի, երկրորդը՝ Ժողովրդական, հնչեցին բարձր տրամադրութեամբ, խանդավառ մթնոլորտ մը ստեղծելով սրահէն ներս...
Յուշահամերգի աւարտին, Պետ. Ներկ. Վարդգէս Մահտեսեան գնահատանքի խօսք ուղղեց արուեստագէտներուն, ինչպէս նաեւ կազմակերպիչներուն եւ հովանաւորներուն, յուշատանուէրներ յանձնելով զոյգ հիւր երաժիշտներուն:
Վստահ եմ որ Մաեսթրօ Սեպուհ Աբգարեանի հոգին խայտաց անդենականի իր կայքէն, քանզի Յուշահամերգը եկաւ անգամ մըն ալ արժեւորելու եւ փառաւորելու իր անմահ անունն ու վաստակը եւ հնչեցնելու իր երաժշտական յօրինումները բարձր կատարողութեամբ եւ արժանի գնահատանքով:
Յիշատակն արդարոց օրհնութեամբ եղիցի:
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ