Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (85) Նոյեմբեր 2018

Այլազան

ՄԱՆԿԱԳԻՐՆԵՐ

ՀԱՅՐԵՆԻ ԻՇԽԱՆՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ԲԱՐՁՐԱԳՈՅՆ ՈԼՈՐՏՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ

Գրեցին՝ ՎԵՐԺԻՆ ԵՒ ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆantsoutarts1a

Հայաստան այցելողները յաճախ կը գտնուին հետաքրքրական ու հաճելի նորութիւններու դէմ յանդիման։ Սփիւռքահայերը որքան ալ զմայլին հայրենի երկրի գեղեցկութիւններուն‚ համադամ խորովածներուն եւ Միջնադարու ու սովետական շրջանի մշակութային կոթողներու իւրայատկութեան վրայ‚ կը վերադառնան իրենց բնակավայրերը Երեւանի մէջ լոյս տեսնող օրաթերթերէն կամ շաբաթաթերթերէն առանց գէթ մէկ օրինակ տեսած ըլլալու։ Ըստ երեւոյթին‚ արտասահմանի Հայերուն հայրենի իրականութեան եւ նաեւ քաղաքական կեանքին հետ գրեթէ միակ առընչութիւնը Երեւանի թաքսիի վարորդներուն հետ շաղակրատութիւնն է։ Եւ ո՜վ զարմանք‚ 2018 Սեպտեմբերին բոլո՛ր վարորդներն ալ (բացի մէկէն‚ որպէսզի յարգուի բացառութեան օրէնքը) կը խօսէին նոյնանման – թէ բան մը փոխուած է‚ եւ թէ մեծ յոյս ունէին, թէ աւելի լաւ պիտի լինի ... եթէ խանգարիչներ իրենց գործը չկատարեն։ Հայրենիք կատարած մեր վերջին այցելութեան ընթացքին ունեցանք հաճելի բազմաթիւ հանդիպումներ հայրենի գրողներու‚ ակադեմականներու եւ նաեւ Երեւանի գլխաւոր գրադարաններու պատասխանատուներուն հետ։ Հասարակաց գրական ու մշակութային հետաքրքրութիւններ ու մտահոգութիւններ գլխաւոր առանցքը կը կազմէին նման հանդիպումներուն եւ անպայմանօրէն ալ‚ գիր ու գրականութեան փոխանակումով։ Հասարակաց ցաւ էր‚ որ Հայրենիք-Սփիւռք մամուլի ու գիրքի փոխադրութիւնը կախեալ էր խմբագիրներու ու հեղինակներու անձնական ճամբորդութիւն-բեռնակրութիւններէն‚ եւ ոչ թէ պետական պատկան մարմիններու բարեացակամ հոգածութենէն‚ ինչ որ էր պարագան նախա-անկախութեան տարիներուն։ Լիբանանահայ Հայկ եւ Էլզա Տիտիզեաններու կառուցած‚ «Երեւան՝ իմ սէր» բարեսիրական հաստատութեան հովանաւորութիւնը վայելող Վարպետաց Տան մատենադարանին մէջ հանդիպեցանք գեղեցիկ նկարազարդումներով‚ արեւելահայերէն եւ ռուսերէն լաթակազմ մանկապատանեկան շարքի մը‚ բոլորն ալ հեղինակուած Նունէ Սարգսեանի կողմէ։
Կ՚արժէ որ նշենք խորագրերը. Վիշապ Նեսին‚ Քազալ ոզնին‚ Հերոսներ (նաեւ ռուսերէն)‚ Թէ ինչպէս փղիկը ճիշդ շնչել սովորեց‚ Կափիղկա‚ Թզուկ Մզուկը‚ Երեք վիշապ‚ Դաւիթ‚ Հայկ եւ Բազիլիկուս‚ Քոլո‚ Նռան հատիկներ (նաեւ ռուսերէն)‚ Թագաւորն ու վիշապը (նաեւ ռուսերէն)‚ Սադափ։ Տեսանք նոյն հեղինակին գրի առած The magic buttons խորագրուած անգլերէն գրքոյկն ալ։ Նունէ Սարգսեանի անունին կրկին հանդիպեցանք Սփիւռքի նախարարութեան աշխատակազմի պատասխանատու Պրն. Երան Սիմոնեանի գրասենեակին մէջ։ Երբ կը յայտնէինք մեր ուրախութիւնը, թէ մանկապատանեկան նման գիրքեր կը հրատարակուին Երեւանի մէջ‚ ան մեզի նուիրեց իր գրասեղանին հանդիպակաց պահարանին մէջ գտնուող Նունէ Սարգսեանի հեղինակութիւններէն երեք հատոր (Վիշապ Նէսին‚ Ճաղատ ոզնին եւ Թզուկ Մզուկը‚ եւ բոլորն ալ վերծանուած... արեւմտահայերէնի)։ Քանի մը օր ետք ալ պիտի բախտաւորուէինք անձնապէս հանդիպելու եւ ծանօթանալու վերոնշեալ գրքոյկները արեւմտահայերէնի վերծանողին‚ նախկին Գամիշլիահայ‚ մանկապատանեկան Հայկաշխարհ կայքի խմբագիր՝ Տիկ. Նայիրի Մկրտիչեանին‚ եւ իրմէ պիտի տեղականայինք, թէ վերոնշեալ խորագրերէն 5-ը հրատարարակուած էին արեւմտահայերէնով‚ եւ այլ խորագրեր ալ Արցախի‚ Գիւմրիի եւ Գաւառի բարբառներով։ Եւ այս բոլորին մէջ ամենէն հետաքրքրականը եւ ուրախացուցիչը այն է, թէ Տիկ. Նունէ Սարգսեանը ուրիշ մէկը չէ‚ եթէ ոչ Հայաստանի Հանրապետութեան Առաջին տիկինը։ Տակաւին վերջերս սփիւռքահայ մամուլի էջերուն մէջ տեսած էինք Տիկ. Նունէի ամուսնոյն‚ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ՝ Պրն. Արմէն Սարգսեանի լուսանկարները‚ ուր ան կը տեսնուէր Գասգատի պուրակին մէջ մանուկներուն հետ պաղպաղակ համտեսած ժամանակ։ Հետաքրքրական երեւոյթը շարունակուեցաւ Խնկոյ Ապեր մանկական գրադարան այցելութեան օրը‚ երբ գրադարանի տնօրէնուհի՝ Տիկ. Ռուզան Տօնոյեանէն ստացանք տակաւին վերջերս հրատարակուած մանկապատանեկան հրատարակութիւն մը‚ հեղինակութեամբ Պարոն Վարչապետին՝ Նիկոլ Փաշինեանին։ Գրադարանի տնօրէնութիւնը անցեալ մարտին Պրն. Փաշինեանէն կը խնդրէ (երբ ան տակաւին վարչապետ չէր) մանուկներու համար ընթերցում կատարել, իսկ ան կ՚որոշէ այս առիթով պատմուածք մը գրել եւ ընթերցել մանուկներուն, գրադարանի հիանալի դահլիճին մէջ։ Տակաւին վերջերս‚ Չար տնակի հէքեաթը խորագրեալ այդ պատմուածքը‚ հրատարակուած է գունաւոր կողքի մը տակ‚ եւ իւրաքանչիւր էջին վրայ մանուկ-պատանիի մը գեղանկարով։ Առաջին Տիկինը եւ Վարչապետը մանկագիրներ‚ եւ Նախագահն ալ մանուկներու իսկական բարեկամ մը: Իսկապէս բան մը փոխուած է Հայրենիքի մէջ ... դէպի լաւը։
ԱՂԲԻՒՐ՝ ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ