Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (68) Ապրիլ 2017

Այլազան

ԵՐՈՒՍԱՂԷՄ

Վերաբացում Քրիստոսի Սուրբ Գերեզմանի

antsoutarts1a1808 թուականին պատահած հրդեհը աւերած էր Ս. Յարութեան տաճարի մէկ կարեւոր մասը, որ 1810-ին վերանորոգուած էր: Սակայն ատիկա անբաւարար վերանորոգում մը եղած էր՝ տաճարի նախկին ճարտարապետական գեղեցկութիւնը խաթարած ըլլալով. ան կորսնցնուցած էր նաեւ իր տոկունութիւնը եւ յաճախակի երկրաշարժերն ալ բոլորովին խախտած էին շէնքը: Տաճարը փրկելու համար փլուզումէ՝ ներսը թէ դուրսը հաստատուած էին երկաթեայ եւ փայտեայ յենարաններ:
Յատկանշական է, որ Ս. Յարութեան տաճարէն ներս կը գտնուին քանի մը տասնեակ մատուռներ եւ խորաններ: Ասիկա արդիւնք է այն իրողութեան, որ հինէն ի վեր ան սեփականութիւնը եղած է շատ մը քրիստոնեայ եկեղեցիներու, որոնցմէ իւրաքանչիւրը ունեցած է իր պաշտամունքին յատուկ խորան մը: Տաճարի սեփականութեան համար քրիստոնեայ եկեղեցիներու ներքին պայքարները, ինչպէս նաեւ իսլամ իշխողներու բռնութիւնները պատճառ եղած են, որ տասնեակ մը ժողովուրդներէն մնան միայն Հայեր, Յոյներ եւ Լատիններ, որոնք կը ճանչցուին այսօր որպէս տաճարի սեփականատէրեր: Իսկ Ասորիներ եւ Ղպտիներ, որպէս Հայոց հետեւակներ, ունին պաշտամունքի բայց ոչ սեփականութեան իրաւունք: Իսկ սեփականութեան իրաւունքն ալ իրագործուած է հետեւալ երկու ձեւով.
ա.- Միջազգային սրբավայրեր, որոնք են Պատանատեղին իր շրջափակով եւ Ս. Գերեզմանը ու անոր վրայ շինուած մեծ բոլորաշէն տաճարը, որոնք կը պատկանին եւ կը գործածուին Հայոց, Յունաց եւ Լատինաց կողմէ միայն:
բ.- Ազգային սրբավայրեր. մնացեալ բոլոր խորաններն ու սրբավայրերը, որոնք կը պատկանին եւ կը գործածուին վերոյիշեալ համայնքներէն մէկուն կողմէ միայն: Ս. Տաճարէն ներս որեւէ նորոգութիւն եւ կամ ծրագրուած մեծ վերանորոգութիւն կ'ըլլայ երեք ազգերու հաճութեամբ եւ ծախքով:
2015-ին Իսրայէլի հնագիտական վարչութիւնը երեք համայնքներու ուշադրութեան յանձնած է, թէ Քրիստոսի Ս. Գերեզմանը աւելի վտանգաւոր դարձած է այցելու ուխտաւորներուն համար, քանի որ մատռան քարերը տեղաշարժած են եւ մատուռը կրնայ փլիլ:
Այսպէս է, որ աւելի քան երկու դար ետք՝ 2016 Մարտ 22-ին երեք համայնքներու՝ Հայերու, Յոյներու եւ Լատիններու կողմէ ստորագրուած է Քրիստոսի Ս. Գերեզմանի նորոգութեան համաձայագիրը եւ Զատիկէն յետոյ սկսած են վերանորոգման եւ վերականգնողական աշխատանքները:
Իսկ վերանորոգման համաձայնագրի ստորագրումէն ճիշդ տարի մը ետք՝ 2017 Մարտ 22-ի առաւօտեան Ս. Յարութեան տաճարին մէջ տեղի ունեցած է Քրիստոսի Ս. Գերեզմանի վերաբացման արարողութիւնը, որուն նախագահած են Ս. Յարութեան տաճարի իրաւատէր երեք ազգերու՝ Հայերու, Յոյներու եւ Լատիններու հոգեւոր պետեր՝ Նուրհան արք. Մանուկեան՝ Հայ պատրիարք Երուսաղէմի, Թէոֆիլոս Գ.՝ Յոյն պատրիարք Երուսաղէմի եւ Փրանկիսկոս Փաթօ՝ Ս. Երկրի քիւսթոտ:
Այս առիթով յատկապէս ժամանած են նաեւ Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ներկայացուցիչ՝ Նաթան արք. Յովհաննիսեան, Յունաց Տիեզերական պատրիարք՝ Բարթուղիմէոս Ա., Եգիպտոսի Հայոց առաջնորդ՝ Աշոտ եպիսկ. Մնացականեան, ՀՀ Արտաքին գործոց նախարար՝ Էդուարդ Նալբանդեան, Իսրայէլի մէջ ՀՀ դեսպան՝ Արմէն Մելքոնեան եւ Յունաստանի վարչապետ՝ Ալեքսիս Ցիփրաս:
Նորոգութեան ընդհանուր ծախքը կազմած է 3,4 միլիոն եւրօ, զոր հաւասարապէս հոգացած են սեփականատէր երեք յարանուանութիւնները:
Արարողութեան ընթացքին՝ Նուրհան պատրիարք իր խօսքին մէջ շնորհակալութիւն յայտնած է բոլոր անոնց, որոնք բարոյական ու ֆիզիքական աջակցութիւն ցոյց տուին Գերեզմանի վերանորոգման գործին: Իր խօսքին մէջ ան Յունաց պատրիարքէն եւ Լատինաց քիւսթոտէն խնդրած է ասորի, ղպտի, եթովպական, անկլիքան եւ բողոքական եկեղեցիներուն արտօնել Զատիկէն յետոյ տարին անգամ մը Ս. պատարագ մատուցել Քրիստոսի Ս. Գերեզմանին վրայ: Այս խնդրանքը պէտք է քննարկուի Սթաթուս քուոյի յանձնախումբին կողմէ եւ եթէ համաձայնութիւն ըլլայ՝ կը վաւերացուի երեք համայնքներու պետերու ստորագրութեամբ: Արարողութեան երգեցողութիւնները կատարած է Ժառանգաւորաց վարժարանի երգչախումբը, որ երգած է Արեւագալի շարականներէն «Լոյսը», Ս. Պատարագէն «Օրհնեալ է Աստուած», «Քրիստոս ի մէջ» եւ Յարութեան շարականներէն «Գովեայ Երուսաղէմ»-ը:
Վերաբացման արարողութիւնը աւարտած է միասնական Տէրունական աղօթքով:
Աղբիւր՝ ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ