Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (81) Յունիս 2018

Անցուդարձ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ ՆՇՈՒԵՑԱՒ Ա. ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ 100-ԱՄԵԱԿԸ

Ռազմական շքերթ, հանդիսաւոր տօնակատարութիւն. Հայաստանի մէջ նշուած է Առաջին Հանրապետութեան 100-ամեակը
Հայաստանի մէջ հանդիսաւորութեամբ նշուած է Առաջին Հանրապետութեան եւ Մայիսեան հերոսամարտերու 100-ամեակը:
Սարդարապատի յուշահամալիրին մէջ տեղի ունեցած միջոցառումին մասնակցած են վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, նախագահ Արմէն Սարգսեան, Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը, Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան, ՀՀ Պաշտպանութեան նախարար Դաւիթ Տօնոյեան, Զինուած ուժերու (ԶՈՒ) Սպայակոյտի պետ Արտակ Դաւթեան, ՀՀ ԱԱԾ-ի տնօրէն Արթուր Վանեցեան, ոստիկանապետ Վալերի Օսիպեան, փոխվարչապետ Տիգրան Աւինեան, բարձրաստիճան այլ պաշտօնեաներ:
Միջոցառման սկիզբը Նիկոլ Փաշինեան, Արմէն Սարգսեան, Գարեգին Բ. եւ Բակօ Սահակեան ծաղիկներ զետեղած են Մայիսեան հերոսամարտերու զոհերու յիշատակը յաւերժացնող յուշարձանին, որուն հետեւած է վարչապետ Փաշինեանի ելոյթը:
Այնուհետեւ տեղի ունեցած է ռազմական հանդիսաւոր շքերթը, որու ընթացքին ներկայացուած է հայկական բանակի կազմութեան պատմութիւնը, Մայիսեան հերոսամարտերու, Հայրենական մեծ պատերազմի, Արցախեան ազատամարտի ժամանակ հայ ժողովուրդի հերոսական պայքարի ուղին:
Հանդիսաւոր շքերթը սկսած է ՀՀ ԶՈՒ դրօշակակիր խումբի քայլերթով, զոր կը գլխաւորէր ՀՀ ԶՈՒ Սպայակոյտի պետի տեղակալ զօր. Անդրանիկ Մակարեան: Այնուհետեւ տողանցած են հայաստանեան բանակի տարբեր զօրաբաժինները, Հայ-ռուսական միացեալ զօրախումբի զինուորները, ՀՀ Ոստիկանութեան ներքին զօրքերու եւ Արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան փրկարար ծառայութեան անդամները, Երկրապահ կամաւորական միութեան անդամները, զօրամասերու մէջ ծառայութիւն մատուցող հոգեւորականները: Ռազմական շքերթին ուղեկցած են հայրենասիրական երգեր, պարեր` ՀՀ ԶՈՒ նուագախումբի, «Սարդարապատ» պարային համոյթի մասնակցութեամբ: Սարդարապատի յուշահամալիրին մէջ ցուցադրութեան դրուած էին թէ՛ Մայիսեան հերոսամարտերու, թէ՛Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ օգտագործուած, թէ՛ ալ ժամանակակից սպառազինութիւն:
Հայաստան հաստատուած ռուսական ուժերի հարաւային զօրաբաժնի շուրջ 200 զինուորներ եւս առաջին անգամ ըլլալով մասնակցած են զինուորական շքերթին: Սարդարապատի յուշահամալիրին մէջ շարքով տողանցած են Հայաստանի եւ Ռուսաստանի ուժային կառոյցներու միաւորները:
Հանդիսութեան աւարտին՝ վարչապետ Փաշինեան ճամբուն որոշ մէկ հատուածը կտրած է ոտքով. այդ ընթացքին հաւաքուած քաղաքացիները շնորհաւորած են զինք վարչապետ ընտրուելուն առթիւ եւ իրենց աջակցութիւնը յայտնած են իրեն:
Առաջին Հանրապետութեան եւ Մայիսեան հերոսամարտերու 100-ամեակի նշման ձեռնարկներու շարքը աւարտած է երեկոյեան Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակին վրայ տեղի ունեցած համերգով, որու ընթացքին ելոյթ ունեցած են Հայաստանի պետական սինֆոնիք նուագախումբը, «Մարաթուկ» համոյթը, երգչախումբը, Կամօ Սէյրանեան, Սեւակ Խանաղեան, Սիրուշօ, Ռազմիկ Ամեան, Գոռ Սուջեան, Արթօ Թունջպոյաճեան եւ Հելեն Սեկարա:
Յայտագիրը ճոխ եղած է նաեւ ձայնային, լուսային, 3D աննախադէպ արհեստագիտութեամբ եւ յատուկ բեմագրութեամբ, որոնք թոյլ տուած են հանդիսատեսին փոխադրուիլ անցեալ՝ 1918 թուական, ապա նաեւ տեսնել ներկան ու ոգեշնչուիլ՝ ապագայի կառուցմամբ:
Վարչապետ Փաշինեանի շնորհաւորական ուղերձը Ստորեւ ամբողջութեամբ կու տանք վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի շնորհաւորական ուղերձը Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Մայիսեան հերոսամարտերու 100-ամեակին առթիւ.–
«Սիրելի՛ ժողովուրդ,
Հայաստանի Հանրապետութեան հպա՛րտ քաղաքացիներ,
Հայոց բանակի փառապա՛նծ զինուորներ եւ սպաներ,
Հայաստանի Հանրապետութեան մեծարգո՛յ Նախագահ,
Արցախի Հանրապետութեան մեծարգո՛յ Նախագահ,
Վեհափա՛ռ Տէր,
Ուղիղ 100 տարի առաջ այս օրը՝ 1918 թուականի Մայիսի 28-ին, հայ ժողովրդի պատմութեան մէջ տեղի ունեցաւ աննախադէպ մի իրադարձութիւն. մեր իրականութեան մէջ առաջին անգամ հիմնադրուեց պետութիւն, որտեղ իշխանութիւնը պատկանում է ոչ թէ թագաւորին, ոչ թէ իշխաններին, այլ իշխանութիւնը պատկանում է ժողովրդին, քաղաքացիներին, եւ այդ պատճառով այդ պետութիւնը կոչուեց հանրապետութիւն՝ Հայաստանի Հանրապետութիւն: Ու քանի որ մեր ժողովրդի պատմութեան մէջ նման բան նախկինում երբեք չէր եղել, այդ պետութիւնը կոչում ենք նաեւ Առաջին Հանրապետութիւն:
Իր պատմութեան մէջ առաջին անգամ հայ ժողովուրդը ոչ թէ հպատակ էր, այլ քաղաքացի, ոչ թէ ծառայ էր, այլ տէր: Եւ սա ճակատագրական շրջադարձ էր: Իհարկէ, դա առայժմ միայն իրաւական կարգավիճակի փոփոխութիւն էր, բայց այս կարգավիճակը հայ ժողովուրդը ոչ թէ նուէր ստացաւ ինչ-որ մէկից, այլ նուաճեց քրտինքով ու արիւնով: Բաշ-Ապարանում եւ Սարդարապատում տարաւ իր պատմութեան փառահեղ յաղթանակներից՝ ջախջախելով թուրքական զօրամիաւորումներին, եւ այդ յաղթանակի թագն ու պսակը դարձաւ Առաջին Հանրապետութեան հռչակումը: Հերոսական այս ճակատամարտերի պատմութիւնն աներեւակայելի է: Ինչպէ՞ս, այդ ինչպէ՞ս կարողացաւ ցեղասպանութեան ենթարկուած, սրի քաշուած, թալանուած ու ոչնչացման եզրին կանգնած հայ ժողովուրդը յաղթել թուրքական բանակին: Արդեօ՞ք դրա համար կային սոցիալ-տնտեսական, ռազմաքաղաքական նախադրեալներ: Ո՛չ եւ երիցս ոչ: Պրագմատիզմի եւ սառը հաշուարկի տեսակէտից հայ ժողովուրդը չունէր յաղթելու ոչ մի շանս, ոչ մի հնարաւորութիւն, բայց մենք յաղթեցինք, որովհետեւ սթափեցնող մի արթնացումով հասկացանք, որ մեր էութիւնն անապատներ քշուելն ու կոտորուելը չէ, որ մեր երակներով հոսում է Մեսրոպ Մաշտոցի արիւնը, մեր երակներով հոսում է Արտաշէս արքայի արիւնը, մեր երակներով հոսում է Վարդան Մամիկոնեանի արիւնը:
Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ իր պատմութեան վերջին չորս հարիւր տարում առաջին անգամ յոյսը դրեց ոչ թէ ուրիշների, այլ ինքն իր վրայ: Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ հասկացաւ, որ ազգային պետութիւնն է ինքնութեան ու արժանապատւութեան միակ երաշխիքը, որ մեզ՝ քաղաքացիներիս պատկանող պետութիւնն է միայն, որ կարող է ապահովել մեր իրաւունքը, մեր անվտանգութիւնն ու ապագան: Մենք հասկացանք, որ ազգային որեւէ երազանք հնարաւոր չէ ի կատար ածել առանց պետութիւն ունենալու, ինքնիշխանութիւն ունենալու, անկախութիւն ունենալու: Եւ անկախ պետութիւնը իւրաքանչիւր ազգային երազանք ի կատար ածելու առաջին անհրաժեշտ նախապայմանն է: Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ ունէր Արամ Մանուկեանի պէս նուիրեալ առաջնորդ, ով պատրաստ էր ոչ թէ զոհել եւ վայելել իշխանութեան բարիքները, այլ կրել զրկանքներ եւ զոհուել յանուն սեփական ժողովրդի, ով պատրաստ էր յանուն իր ժողովրդի կռիւ տալ մինչեւ կեանքի վերջին վայրկեանները: Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ ունէր այնպիսի զօրահրամանատարներ, ինչպէս Թովմաս Նազարբէկեանը, Դրօն, Մովսէս Սիլիկեանը, Դանիէլ Բէկ-Փիրումեանը: Հայ ժողովուրդը յաղթեց, որովհետեւ որոշեց յաղթել: Հայ ժողովուրդը յաղթեց եւ դրանից յետոյ հայ ժողովուրդը յաղթել է բոլոր այն դէպքերում, երբ որոշել է, որ պէտք է յաղթի, երբ հաւատացել է ինքն իրեն, իր մտքին, իր բազկին, իր անցեալին եւ ապագային:
Սիրելի՛ բարեկամներ,
Սա է մեր ժողովրդի յաղթանակի բանաձեւը՝ մենք յաղթել ենք եւ յաղթելու ենք բոլոր այն դէպքերում, երբ որոշենք յաղթել, երբ մեր յոյսը դնենք մեր եւ ոչ թէ ուրիշների վրայ, երբ չընկրկենք որեւէ դժուարութեան առաջ, երբ սիրենք, անսահման սիրենք մեր հայրենիքն ու միմեանց, երբ չփորձենք մեր նեղ անձնական շահերը կապել սեփական ժողովրդի եւ պետութեան վզին, երբ իւրաքանչիւր քաղաքացի գիտակցի, որ տէր է սեփական երկրում, ոչ թէ հպատակ, երբ տիրոջ այդ զգացումն իրաւունք չէ միայն, այլեւ պարտականութիւն, այլեւ պարտաւորութիւն, երբ հայրենիքի ամէն անկեան վերաբերուենք խանդաղատանքով, երբ մէկս միւսիս վերաբերուենք յարգանքով, համբերութեամբ ու արժանապատւօրէն:
Հէնց այսպէս Սարդարապատի յաղթանակից ուղիղ հարիւր տարի անց՝ 2018 թուականի Ապրիլ-Մայիսին հայ ժողովուրդը տարաւ իր հերթական փառահեղ յաղթանակը՝ սեփական իշխանութիւնը հաստատելով սեփական հայրենիքում: Այդ յաղթանակը նոյնքան անհնար էր թւում, եւ շատերը մինչեւ օրս հարց են տալիս, թէ ինչպէ՛ս դա պատահեց եւ ինչո՛ւ: Պատասխանը հետեւեալն է՝ հայ ժողովուրդը հերթական անգամ յոյսը դրեց իր եւ ոչ թէ ուրիշների վրայ, հայ ժողովուրդը հաւատաց ինքն իրեն, վստահեց իր ուժերին եւ ապագային: Հայ ժողովուրդը պիտի յաղթէր, որովհետեւ իր երակներում հոսում է Սարդարապատի ու Բաշ-Ապարանի հերոսների արիւնը, Արամ Մանուկեանի արիւնը, Թովմաս Նազարբէկեանի արիւնը, Մովսէս Սիլիկեանի արիւնը, Դանիէլ Բէկ-Փի- րումեանի արիւնը:
Սիրելի՛ ժողովուրդ,
Առաջին Հանրապետութիւնն ընդամէնը երկու տարուայ կեանք ունեցաւ, բայց Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր հայրերը անհեռանկար գործերով չէին զբաղւում, այլ Հայոց նոր պետականութեան հիմքերն էին դնում: Միայն Առաջին Հանրապետութեան գոյութեան շնորհիւ էր, որ Հայաստանը Խորհրդային Միութեան կազմում ընդգրկուեց որպէս լիարժէք միութենական հանրապետութիւն: Եւ միայն այս կարգավիճակի շնորհիւ էր, որ Հայաստանը կարողացաւ անցնցում դուրս գալ ԽՍՀՄ կազմից եւ ստանալ միջազգայնօրէն ճանաչուած անկախ երկրի կարգավիճակ: Ասել է թէ՝ Առաջին Հանրապետութեան հիմնադրումը պսակուեց Երրորդ Հանրապետութեան հռչակմամբ, փառաւորուեց Արցախեան պատերազմում մեր ժողովրդի տարած յաղթանակով եւ աշխարհահռչակուեց ոչ բռնի, թաւշեայ, ժողովրդական յեղափոխութեամբ: Եւ ահա հայ ժողովուրդը, Հայաստանի քաղաքացին այսօր տօնում է Առաջին Հանրապետութեան 100-ամեակը: Եւ հայ ժողովուրդը, Հայաստանի քաղաքացին ապրում է քաղաքացիական պատմութեան ամենափառապանծ էջը, երբ երկրում հաստատուած է ժողովրդի անշրջելի իշխանութիւն: Եւ այլեւս երբեք, այլեւս երբեք ոչ ոք չի համարձակուի բռնանալ ժողովրդի կամքի վրայ, այլեւս երբեք ոեւէ մէկը չի համարձակուի ժողովրդին նուաստացնել ընտրակաշառքի, վարչական հարկադրանքի կամ որեւէ այլ միջոցով: Հայ ժողովրդի վերածնունդն ու թռիչքը կասեցնելու, ժողովրդի յոյսն ու լաւատեսութիւնը կոռուպցիայի ու ամենաթողութեան մէջ խեղդելու ցանկացած փորձ, ցանկացած փորձ կ՚արժանանայ ջախջախիչ հակահարուածի: Եւ Հայաստանի Հանրապետութեան յաղթական քաղաքացին այլեւս երբեք թոյլ չի տայ պետականութեան կամ քաղաքացիութեան կորուստ, ինքնիշխանութեան եւ իրաւունքի կորուստ, հաւատի եւ լաւատեսութեան կորուստ:
Հայաստանի Հանրապետութիւնը երկիր մոլորակի վրայ պէտք է գոյութիւն ունենայ յաւիտեան, Հայաստանի դրօշը պէտք է յաւիտեան ծածանուի՝ խորհրդանշելով մեր ոգին ու հպարտութիւնը, մեր ազատութիւնն ու ինքնիշխանութիւնը: Եւ մեզ համար այսօր պատմական, աննախադէպ հնարաւորութիւն է ստեղծուել դառնալ մեր ժողովրդի հազարամեայ ցաւերի դարմանողը, անփարատելի սգի ամոքիչը, դարաւոր երազանքների իրականացնողը: Եւ ժամանակակից սերունդը՝ որպէս Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր հայրերի, Բաշ-Ապարանի ու Սարդարապատի հերոսների ժառանգներ, պարտաւոր է ստանձնել եւ ստանձնում է պատմական այդ առաքելութիւնը: Եւ ուրեմն՝
Կեցցէ՛ հայ ժողովրդի յաղթանակների մայիսը,
Կեցցե՛ն Բաշ-Ապարանի, Ղարաքիլիսայի, Սարդարապատի հերոսները,
Կեցցե՛ն Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր հայրերը, եւ ուրեմն՝
Կեցցէ՛ ազատութիւնը,
Կեցցէ՛ Արցախի Հանրապետութիւնը,
Կեցցէ՛ Հայաստանի Հանրապետութիւնը,
Կեցցե՛նք մենք ու մեր երեխաները, որ ապրում ենք ու շարունակելու ենք ապրել ազատ եւ երջանիկ Հայաստանում:
Սիրելի՛ ժողովուրդ,
Սիրելի՛ զինուորներ, սպաներ,
Շնորհաւորում եմ բոլորիս Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան եւ Մայիսեան հերոսամարտի 100-ամեակի առիթով:
Փա՛ռք Հայաստանի Հանրապետութեանը,
Փա՛ռք Հայաստանի զինուած ուժերին:
Ուռա՛»: