Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (68) Ապրիլ 2017

Անցուդարձ

ՊՈԼԻՍ

Պատրիարքական ընտրութեան հարցը թնճուկի վերածուած է

antsoutarts1aՊոլսոյ փոխկուսակալին հետ Մարտ 31-ի տեսակցութենէն պարզուած էր, որ պետութիւնը անվաւեր կը նկատէ Գարեգին արք. Պեքճեանի տեղապահութիւնը հաստատող ընտրութիւնը, կը շարունակէ որպէս պատրիարքարանի պաշտօնական ներկայացուցիչ ճանչնալ ընդհ. փոխանորդ Արամ արք. Աթէշեանը եւ կը թելադրէ սպասել Ապրիլ 16-ի սահմանադրական հանրաքուէի աւարտին՝ սկսելու համար պատրիարքական ընտրութեան գործընթացը:
Գարեգին արք. տեղապահ ընտրուելէ ետք, քանի մը օրուան համար Գերմանիա վերադարձած էր, կարգաւորելու համար առաջնորդական հարցերը: Ան, Պոլիս վերադարձած է Ապրիլ 2-ին: Այս առթիւ նախատեսուած է, որ Հրաշափառի արարողութիւնով մուտք գործէ Մայր եկեղեցի:
«Ակօս» շաբաթաթերթի հայերէն բաժնի պատասխանատու խմբագիր Բագրատ Էսդուգեան այս մասին լրասփիւռներուն յայտնած է, թէ նախորդ օրերուն Արամ արք. բոլոր քահանաներուն լուր տալով` արգիլած է մասնակցիլ սոյն արարողութեան: Նոյնիսկ փորձ եղած է եկեղեցւոյ դռները փակ պահելու: "Եկեղեցւոյ դռները բացուեցան, երբ եկան Գարեգին արք. Պեքճեանը եւ Սահակ եպիսկ. Մաշալեանը։ Նախատեսուած արարողութիւնը չեղաւ, միայն աղօթք հնչեց։ Մեր եկեղեցւոյ համար բաւական դժբախտ օրեր կ՚ապրինք. Պատմութեան մէջ ամօթով յիշուելու արժանի օրեր կ՚ապրինք", ըսած է ան:
Աթէշեան-Պեքճեան
հանդիպումը դրական
արդիւնք չէ տուած

Էսդուգեան նաեւ բացատրած է, թէ Երկուշաբթի, Ապրիլ 3-ին տեսակցութիւն մը տեղի ունեցած է Արամ արք. Աթէշեանի եւ Գարեգին արք. Պեքճեանի միջեւ, որ սակայն դրական արդիւնք չէ տուած: «Ակօս»-ի խմբագիրը ըսած է. "Հանդիպումը կայացաւ Արամ Աթէշեանի, Գարեգին Պեքճեանի եւ երկու ոչ-եկեղեցականներու մասնակցութեամբ։ Արամ Աթէշեան ըսած է, որ թէեւ Գարեգին Պեքճեան ընտրուած է տեղապահ, սակայն ինք իր լիազօրութիւնները չի կրնար յանձնել։ Ան յայտնած է, որ Գարեգին Պեքճեան որպէս տեղապահ՝ թող ընէ, ինչ որ կրնայ։ Պարզ է, որ Գարեգին արք. բոլոր լիազօրութիւնները չի ստանձներ։ Եթէ ան գործելու կարողութիւն չունի՝ հրահանգներ չի կրնար տալ, հետեւաբար չի կրնար պատրիարքի ընտրական գործընթացը նախապատրաստել"։
Շիրինօղլու
Պեքճեան արք.ին
հրաժարելու կոչ ըրած է

Պոլսոյ Ս. Փրկիչ հայկական հիւանդանոցի հոգաբարձութեան ատենապետ Պետրոս Շիրինօղլու Պատրիարքութեան տեղապահին հրաժարելու կոչ ըրած է: Շիրինօղլու իր կոչը ուղղած է թրքերէնով գրուած յօդուածով մը, որ Ապրիլ 3-ին լոյս տեսած է Պոլսոյ «Ժամանակ» օրաթերթի առաջին էջին վրայ: Ան բացատրած է, որ Գարեգին արք. պէտք է հրաժարի իր պաշտօնէն, որպէսզի «համայնքին եւ Թուրքիոյ պետութեան միջեւ հակասութիւններ չյառաջանան»։ Անգարայի հետ սերտ կապեր ունեցող Շիրինօղլու նաեւ նշած է, որ Գարեգին արք. Պեքճեան եւս յանգած է այն համոզման, որ «պատրիաքական ընտրութեան գործընթացը կարելի կ՚ըլլայ աւարտին հասցնել՝ միայն ու միայն պաշտօնական մարմիններուն հետ առաւելագոյն ներդաշնակութեամբ, աշխատանքով եւ համագործակցութեամբ»։
Վիժած ժողով մը

Իսկ Ապրիլ 5-ի յետմիջօրէին Ս. Փրկիչ ազգային հիւանդանոցին մէջ նախատեսուած էր պատրիարքական ընտրութեան գործընթացի կապակցութեամբ նոր ժողով մը, որու ընթացքին պատրիարքական ընդհանուր փոխանորդ Արամ արք. եւ ընտրեալ տեղապահ Գարեգին եպիսկ., Պետրոս Շիրինօղլուի ալ ներկայութեամբ պիտի ստորագրէին արձանագրութիւն մը: Ըստ «Մարմարա»-ի՝ պատրաստուած արձանագրութիւնը յատկապէս կ՚ընդգծէր թէ ներկայիս Արամ արք. պիտի շարունակէր պատրիարքի փոխանորդի պաշտօնը, իսկ Գարեգին արք. պաշտօնապէս տեղապահի պաշտօնին պիտի սկսէր երբ կառավարութիւնը արտօնութիւն տար պատրիարքական ընտրութեան:
Սակայն, տեղի չէ ունեցած այդ ժողովը. Գարեգին եպիսկ. յայտնած է, թէ այլ պարտաւորութիւններու պատճառով՝ պիտի չկարենայ գալ:
«Մարմարա» կ՚աւելցնէ, թէ ընտրեալ տեղապահը այս օրերուն Գերմանիա պիտի վերադառնայ, ապա դարձեալ պիտի երթայ Պոլիս ու պիտի մասնակցի Աւագ շաբթուան արարողութիւններուն:
Այս բոլորէն ետք՝ ներկայիս ալ Հոգեւոր խորհուրդի ատենապետ Սահակ եպիսկ. Մաշալեան կը պնդէ, որ Մարտ 31-ին փոխկուսակալին հետ հանդիպման արդիւնքները խեղաթիւրուած կերպով կը ներկայացուին Արամ արք.ի եւ Շիրինօղլուի կողմէ (տե՛ս. վերը):
***

Մաշալեան.
"Աթէշեան եւ Շիրինօղլու
կը խեղաթիւրեն փոխկուսակալի խօսքերը
Պոլսոյ Հայոց պատրիարքութեան Հոգեւոր խորհուրդի ատենապետ Սահակ եպիսկոպոս Մաշալեան նոր յայտարարութիւն մը հրապարակած է` մանրամասնութիւններ ներկայացնելով Պոլսոյ փոխկուսակալ Ազիզ Մերճանի հետ հանդիպումէն:
«Ակօս» շաբաթաթերթին համաձայն` Մաշալեան նշած է, որ Մերճանի հետ հանդիպումը խեղաթիւրուած ձեւով կը ներկայացուի համայնքին: Արդարեւ` Պոլսոյ Հայոց պատրիարքի ընդհանուր փոխանորդ Արամ արքեպիսկոպոս Աթէշեանի եւ Սուրբ Փրկիչ հիւանդանոցի հոգաբարձութեան ատենապետ Պետրոս Շիրինօղլուի պնդումով` փոխկուսակալը իբրեւ թէ ըսած է, որ Արամ Աթէշեան կը մնայ փոխանորդի պաշտօնին մինչեւ նոր պատրիարքի ընտրութիւնը: Մաշալեան հերքած է Աթէշեանի եւ Շիրինօղլուի պնդումները, զանոնք անհեթեթութիւն անուանելով:
«Մարտ 31-ին կուսակալութեան մէջ Ազիզ Մերճանի եւ մեր հոգեւորականներէն բաղկացած պատուիրակութեան հանդիպման ընթացքին նման յայտարարութիւն չեղաւ։ Ազիզ Մերճան մեզի հետեւեալը ըսաւ. "Պետութեան համար՝ պատրիարքի ընտրութեան գործընթացը դեռ չէ սկսած։ Այդ իսկ պատճառով պետութիւնը Արամ Աթէշեանը կը ճանչնայ որպէս պատրիարքի փոխանորդ"», ըսած է Սահակ եպիսկ.:
Մաշալեան խնդրած է, որ եթէ պետական մարմինները այլ հանդիպումներու ժամանակ յայտարարած են մինչեւ պատրիարքի ընտրութիւնները միայն Արամ արք. Աթէշեանը ճանչնալու մասին, ապա իրաւասու մարմինները բացատրեն այդ յայտարարութեան սահմանադրական եւ իրաւական հիմքերը:
Իր խնդրանքը Մաշալեան հետեւեալ ձեւով պարզաբանած է.
«1. Երբ ընտրական գործընթաց կը սկսի, կը նշանակէ, որ պատրիարքական աթոռը թափուր է։ Երբ չկայ պատրիարք, կը վեր- նայ նաեւ փոխանորդի պաշտօնը եւ բոլոր լիազօրութիւնները։ Այդ ժամանակ Հոգեւոր խորհուրդը եւ Հոգեւորականներու համագումար խորհուրդը գործի անցնելով տեղապահ կ՚ընտրեն։ Ասիկա կրօնական ասպարէզին յատուկ իրաւունք եւ գործելաձեւ է։ 2. Պատրիարքի փոխանորդը ընտրած է եկեղեցւոյ Համագումար խորհուրդը եւ անոր իրաւասութիւնները դադրեցնելու իրաւունքը նոյնպէս այդ խորհրդին կը պատկանի։ Ա՛յս ալ եկեղեցւոյ եւ հոգեւորականներու օրէնքն է։ Աշխարհիկ պետութիւնը կրօնական իրաւունքը չի կրնար խլել հոգեւոր խորհուրդի ձեռքէն։ 3. Հոգեւոր խորհուրդը եւ Հոգեւորականներու համագումար խորհուրդը մեծ դերակատարութիւն ունին ներկայացուցչական պատուիրակութիւնը ձեւաւորելու եւ պատրիարքի ընտրութեան խորհուրդի հոգեւորական պատուիրակները հաստատելու գործին մէջ։ Այս բոլոր գործընթացները կը վերաբերին կրօնական ասպարէզին եւ որոնցմէ պետութիւնը պէտք է հեռու մնայ»։ Ըստ Մաշալեանի` վերոնշեալ պայմաններուն մէջ Աթէշեան արք.ի եւ Պետրոս Շիրինօղլուի յայտարարութիւնները շատ վտանգաւոր մարտահրաւէրներ կը պարունակեն, ինչպէս` պետութիւնը ներքաշել կրօնական գործերու մէջ, որոնց վերջինս պէտք չէ խառնուի, արհամարհել Հոգեւոր խորհուրդի իշխանութիւնն ու լիազօրութիւնները, արդարացնել պետութեան կոպիտ միջամութիւնը:
«Մեր պատուիրակութիւնը կուսակալութեան մէջ ականատես եղաւ պետութեան արժանապատիւ վերաբերումին եւ լրջութեան։ Ես կը բողոքեմ պետական պատասխանատուներուն՝ մեր համայնքի անլուրջ ներկայացուցիչներուն դէմ,որոնք նման անհեթեթ պնդումները կը փորձեն վերագրել պետութեան։ Քանի որ անոնք վնաս կը հասցնեն մեր երկրի վարկին, յանցանք կը գործեն խեղաթիւրուած յայտարարութիւններով, խօսքով եւ վարքով՝ այն տպաւորութիւնը ստեղծելով, թէ պետութիւնը կը զրկէ մեզ կրօնական ազատութիւններէն ու իրաւունքներէն։ Այս երկրին մէջ քրիստոնեաները կրօնի եւ խղճի ազատութիւն ունին եւ ատիկա երաշխաւորուած է Սահմանադրութեամբ։ Մեր մաղթանքն է, որ մեր համայնքի որոշ անպատասխանատու անհատներ ատիկա չվտանգեն», ըսած է Սահակ եպիսկ. Մաշալեան:
Աղբիւր՝ ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ